|
Er zijn
legio voorbeelden in onze taal die verwijzen
naar een beweging maar ook iets zeggen
over iemand. En dat is niet voor niets!
Motoriek, stem, intonatie en lichaamstaal
zeggen meer dan woorden. Hebben we niet
allemaal weleens het gevoel dat onze gesprekspartner
iets anders bedoelt dan wat hij zegt?
Lichaam en communicatie
Uit diverse wetenschappelijke
studies blijkt dat 55 % van de communicatie
bestaat uit lichaamstaal . De overtuigingskracht
ervan is ook nog eens vijf maal groter
dan de andere onderdelen van de communicatie,
zoals de inhoud van de boodschap en het
gebruik van de stem.
Met andere woorden, de hoofdmoot
van hoe wij elkaar begrijpen en zien en
de indruk die wij bij anderen achterlaten
wordt niet bepaald door taal maar door
non-verbale communicatie. Blijkbaar vertelt
het lichaam meer dan dat wij zelf in de
gaten hebben.
Eigenlijk is het dus vreemd dat wij in
onze ontmoetingen zo’n waarde hechten
aan het gesproken woord. We zouden meer
oog moeten hebben voor de lichaamstaal
en het instrument wat daar bij hoort,
het lichaam en het scala van expressiemogelijkheden
die het heeft.
Lichaamscommunicatie is te leren!
Voor wie
Als je begrip en controle wilt hebben
over je fysieke welbevinden en wat je
uitstraling is, is kennis van het lichaam
en vooral het arsenaal van communicatiemogelijkheden
ervan erg zinvol . In mijn workshops maak
je je die kennis op een actieve en fysieke
manier eigen.
De invalshoek kan heel verschillend zijn:
een persoonlijk ontwikkelingstraject of
onderdeel van een loopbaanbegeleiding,
als middel ter verbetering van communicatie
of stressbeheersing , verfijning van de
eigen presentatie.
Voor mensen op leidinggevende posities
is deze kennis bovendien een belangrijk
hulpmiddel bij het goed uitoefenen van
hun werk: het aansturen, managen en coachen
van hun medewerkers. Met een grotere kennis
over de lichaamstaal dat hun personeel
‘spreekt’ winnen deze onderdelen
van hun werk aan finesse en rendement.
En natuurlijk wordt de eigen zeggingskracht
sterker!
Hetzelfde geldt voor trainers in hun
dagelijkse beroepspraktijk. Het rendement
van een training is hoger als de non-verbale
communicatie en presentatie in de pas
lopen met de inhoud van de training. Daarnaast
kan meer kennis over de expressie mogelijkheden
van het lichaam, aan den lijve ondervonden
, een extra dimensie geven aan de inhoud
van hun trainingen.
Lichaamstaal
Lichaamstaal is nog steeds een onderschat
gebied. Het lijkt nogal ongrijpbaar want
de informatie die je krijgt ervaar je
in eerste instantie op een onbewust niveau.
Dat niveau bewust maken is de eerste stap
tot een beter begrip van je eigen lichaamstaal
en dat van een ander. Het is er al, je
hoeft het alleen nog maar te gebruiken
.
Echter , daarvoor moet je een ander leren
‘ zien ’. Alleen ‘ bekijken’
is niet genoeg, je moet je open stellen.
Op het moment zelf zien hoe een ander
staat, zich beweegt, gebaart. Interpreteren
wat er met die lichaamstaal bedoeld wordt.
Tegelijkertijd registreren hoe je zelf
‘ woordeloos spreekt’ . Om de
lichaamstaal bij een ander te ‘ lezen’
zul je je eigen lichaamstaal eerst moeten
(her)kennen. Lichaamsbewustzijn is daarvoor
de basis.
Lichaamsbewustzijn
Lichaamsbewustzijn is letten op hoe je
lijf reageert op de dynamiek van het dagelijks
leven en wat dat met je doet. Dat kun
je trainen. Door middel van simpele oefeningen,
waarbij het gebruik van de ademhaling
belangrijk is, leer ik je houding- en
bewegingsgewoonten zien en ervaren. Hiermee
wordt de vaardigheid om aandachtig te
kunnen zijn vergroot.
Ook besteed ik veel aandacht aan het
‘ jezelf aarden’, stevig met
de voeten op de grond . Ik train verschillende
manieren om goed contact met de vloer
en het eigen lichaam te krijgen en te
behouden in spannende en stressvolle situaties.
Als je in dergelijke situaties lichamelijk
rust kunt bewaren komt dat je alertheid,
openheid in communicatie en overzicht
ten goede .
Bij deze oefeningen spelen principes
uit martiale vechtkunsten een belangrijke
rol. De meeste oefeningen kunnen op den
duur zonder begeleiding worden uitgevoerd.
Het effect van de training is, mits gedisciplineerd
voortgezet, dus duurzaam.
Een stapje verder
Als het ‘aarden’ bekend terrein
wordt biedt dat de mogelijkheid om het
lichaam bewust in te zetten in situaties
waarbij de ogen van een ‘ publiek
’ een rol spelen: een presentatie,
een vergadering, een sollicitatiegesprek.
Situaties waarbij zelfvertrouwen en lichamelijke
rust helpen om een goede pres(en)tatie
neer te zetten. Een goed lichaamsbewustzijn,
dat wil zeggen een goed ontwikkeld gevoel
voor wat het lichaam kan uitdrukken, is
een belangrijk onderdeel van dat zelfvertrouwen.
Bij deze volgende stap maak ik eveneens
gebruik van principes uit martiale vechtkunsten.
Daarnaast spelen elementen uit de moderne
dans een belangrijke rol. Kennis van de
expressiemogelijkheden van dans geeft
een andere kijk op het eigen lichaam en
de rol ervan in een ‘openbare’
situatie .
Bewustzijn van de eigen fysieke expressiemogelijkheden
maakt een publiek optreden gevarieerd.
Een goede lichaampresentie is zo een geschikt
hulpmiddel om de inhoud van de boodschap
op een effectieve en interessante manier
over te brengen.
De Trainer: opleiding
en achtergrond
Ik ben als modern danser opgeleid en een
echte theaterman. Al 16 jaar werk ik in
de theaterwereld, als danser, choreograaf/
regisseur, acteur en muzikant . De laatste
jaren heeft beoefening van de japanse
vechtkunst Aikido mijn dagelijkse danstraining
overgenomen. In mijn workshops komen zoals
gezegd dans en beweging, spel en Aikido
bij elkaar.
Als docent moderne dans en stagebegeleider
ben ik werkzaam op De Theaterschool te
Amsterdam . Daarnaast geef ik danstechnieklessen
aan professionele dansers en workshops
aan amateurbeoefenaars van dans en theater.
Ik ben artistiek leider van ‘ LINK
dans- en theaterprojecten’. Ik maak
daarmee voorstellingen voor publiek vanaf
7 jaar.
Als bewegingscoach ben ik werkzaam voor
‘ De Bouwmeester, werkplaats voor
werkgerelateerde vragen’. Ook ben
ik werkzaam als workshopleider in het
bedrijfsleven voor Acteursbureau Kapok.
Ik hou van helderheid, aandacht voor
het individu en duidelijke feedback. Ik
heb een goed gevoel voor wat deelnemers
nodig hebben. Er is een goede balans tussen
eigen inbreng van cursisten en de dynamiek
en einddoel van een workshop.
En wat is de rode draad in al deze werkzaamheden?
De fascinatie voor het surplus aan mogelijkheden
die ons lichaam ons op het gebied van
communicatie, ontspanning en als krachtbron
geeft. We hebben daarvan een enorm potentieel.
Gedegen onderhoud, en dat is waar ik mijn
workshops toe reken, geven ons de mogelijkheid
die voorraad aan te spreken.
De workshops
In mijn workshops besteed ik aandacht
aan analyse van lichaamstaal, zowel van
jezelf als van anderen. Fysieke gewoonten
zijn het uitgangspunt: wanneer en waarom
gebruik je ze. Door uitvergroting ontstaat
er ruimte voor herkenning en begrip van
deze gewoonten . Ik maak gebruik van dagelijkse
handelingen zoals liggen, zitten staan,
lopen en rennen om mensen bewust te maken
van hun lichaamshouding en dagelijkse
manier van bewegen . Het leren van een
goede ademhaling speelt hierbij een belangrijke
rol.
Stevig staan
Principes uit Aikido zet ik in om mensen
te leren fysiek stevig, letterlijk met
beide benen op de grond, te laten staan
en duidelijk te zijn in de richting die
ze hun communicatie willen geven. Te vaak
wordt aan een goed verhaal afbreuk gedaan
omdat mensen fysiek niet achter, vaak
zelfs letterlijk, hun boodschap gaan staan.
In Aikido draait het om het over –
en opnemen van de kracht en energie van
je tegenstander zonder je daardoor te
laten overmeesteren. Het is de bedoeling
om rustig te blijven en overzicht te houden
en je niet door de situatie laten meesleuren.
Om dat te kunnen moet je duidelijk zijn
in de richtingen die je met je lichaam
kiest. Het is mogelijk om dit te vertalen
naar simpele oefeningen die twee aan twee
gedaan kunnen worden. Je leert af te stemmen
op het bewegingspatroon van de ander.
Zo is de manier waarop in deze japanse
vechtkunst met aanvallen en verdedigen
word omgegaan een goede metafoor om fysieke
communicatie te verbeteren.
Dit geldt ook voor het omgaan met stress-
en conflictsituaties. Het verschil tussen
hoe mensen reageren tijdens een gevecht
of een ‘ beschaafd’ conflict
op , bijvoorbeeld, de werkvloer is niet
zo groot. Maar via het lichaam is gemakkelijker
en duidelijker aan te geven wat de reflexen
zijn. Daarom zijn Aikido-principes ook
hier een goed medium om gewoonten boven
tafel te krijgen en te veranderen c.q.
te verbeteren.
Wederom besteed ik veel aandacht aan een
efficiënte ademhaling die het lichaam
in een rustige staat houdt waardoor de
paniek minder snel toeslaat.
De kracht van
creativiteit
Een andere invalshoek is het inzetten
van aan elkaar verbonden bewegingen, bewegingssequenties,
om zo de uitdrukkingsmogelijkheden van
je lichaam te onderzoeken. Dans en beweging
zijn hiervoor heel geschikt. Deze kunstdiscipline’
s gaan behalve over vorm ook over expressie.
Als je danst is dat meestal een uitdrukking
van een primaire emotie als ontroering,
blijdschap maar soms ook verdriet. Door
daar bewust aandacht aan te geven en het
verder te ontwikkelen wordt je je beter
bewust van je eigen creativiteit en kracht.
En ontwikkel je zo je persoonlijke fysieke
methode om creatief en efficiënt
met het tempo van leven en werk om te
gaan.
Aan den lijve
Bij alle bovenstaande vormen is het credo
‘ doen en ervaren’. Uiteindelijk
is het menselijk lichaam immers gemaakt
om te bewegen. Daarom werkt ‘ aan
den lijve’ ondervinden het beste.
Bovendien maakt het plezier dat bewegen
geeft het een stuk makkelijker om te leren.
Reflectie is vanzelfsprekend een onderdeel,
evenals een verbinding met de dagelijkse
realiteit van de deelnemers.
Maatwerk
Mijn workshops worden op maat gemaakt.
Individueel of voor groepen. Voor een
uur, een dagdeel of een dag en in overleg
met de opdrachtgever. Afhankelijk welke
vorm een workshop krijgt doe ik een financieel
voorstel.
De workshops worden in-company gegeven.
Er is een ruimte nodig die groot genoeg
is om in te bewegen, gemiddeld 6 m2 per
deelnemer. Daarnaast verdient het dragen
van gemakkelijk zittende kleding en schoenen
aanbeveling, maar sportsokken of blote
voeten mag ook.
Soms werk ik met muziek. Een geschikte
geluidsinstallatie (met CD speler) dient
dus aanwezig te zijn.
Tot slot
Mensen moet vaak hun hobbel nemen: fysiek
werken lijkt eng en maakt kwetsbaar. Al
doende blijkt het heel bevrijdend te werken.
Deelnemers zijn verbaasd over wat ze kunnen
en vinden het leuk om op deze manier hun
lichaam te ervaren. Het is een nieuwe
kennismaking met iets dat je al zo lang
kent: je eigen lijf. Dat geeft zelfvertrouwen
en is een goede basis voor open , heldere
communicatie
|
